Duurzaam koken met een hooimadam

Ik ben altijd op zoek naar interessante weetjes en duurzame hacks. De hooimadam is er zo eentje. En het leuke is: het is een modern idee in een heel oud jasje. Daar kom ik zo op.

Ik kwam deze hack tegen toen ik door een oude Landleven bladerde. Daarin stond een verwijzing naar het patroon van een pannenstoof. Ik meteen kijken, want het idee stond me wel aan. Je pan minder op het fornuis, rond etenstijd (= spitsuur) tijd over en nooit meer aangebrand eten. Wat wil je nog meer? Gebruiken in de zomer, als het heet is. Voor als de salade je neus uitkomt. 😛

Warmtezak voor pannen

De hooimadam, de pannenstoof, de ecostoof: het zijn allemaal warmtezakken voor pannen. Als je een beetje handig bent met de naaimachine en ergens een oud dekbed hebt liggen, heb je er zo eentje in elkaar gezet. Ik gebruikte daarnaast een paar oude stofjes van mijn moeder. En zo kostte het me dus alleen wat naaigaren en stroom om deze hooimadam te maken. En wat zweetdruppels, want het dekbed was eigenlijk te dik voor mijn naaimachine. 😅

Ik maakte deze bakfietskussens van de rest van het dekbed.

Hooimadam zelf maken

De hooikist

Ik schreef al dat de hooimadam afgeleid is van een oud idee. Het is namelijk gebaseerd op het principe van de hooikist. Eind 1800 waaide dit idee over vanuit Denemarken. De techniek die erachter zit, is trouwens nog veel ouder. Maar de hooikist bestaat dus ruim 100 jaar.

Het is een simpel concept: een houten kist, opgevuld met hooi of oude kranten. Pan met etenswaren aan de kook brengen, kort doorkoken en daarna na laten garen in de kist. Het hooi of de kranten zorgen voor isolatie, waardoor de pan lang heet blijft. Koken vraagt wat meer planning, want het nagaren kost meer tijd dan het koken normaal gesproken kost. Maar het is ontzettend energiezuinig. Niet zo vreemd dat deze kisten in de Eerste en Tweede Wereldoorlog immens populair waren. Daarna verdwenen ze een beetje van de radar.

Lees ook: zo maak je een vegetarische bloemkoolstamppot!

De hooimadam: voor als je geen ruimte hebt voor een kist

Een hooikist past heel goed in een duurzaam huishouden. Maarja, zo’n kist in je keuken neemt wel een berg ruimte in. Daarom bedacht een slimme ondernemer de Hooimadam. Een opvouwbare zak met hetzelfde principe als de hooikist.

Hooimadam

Patroon

Wat heb je nodig?

  • Patroonpapier of krant
  • Grootste pannendeksel die je in huis hebt
  • Potlood
  • 2 meter katoen; twee verschillende stofjes is het leukst, dan twee keer 1 meter
  • Fiberfill of oud dekbed; ik gebruikte het laatste
  • 1,5 meter lint of 3 meter biaisband
  • Garen
  • Naaimachine

Aan de slag!

Patroon maken: de pannendeksel is je mal. Leg die op het papier en ga met je potlood langs de deksel. Knip de cirkel uit en je hebt de basis van je ecostoof te pakken.

Patroon maken met pannendeksel

Bodem knippen: we gaan stof knippen voor de bodem. Hou bij het knippen een ruime naadtoeslag aan, ongeveer 3 cm. 2 stoffen? Knip één keer de binnenstof en één keer de buitenstof. Daarna knip je de cirkel één keer uit het dekbed; deze keer zonder naadtoeslag. Gebruik je fiberfill? Knip dan twee keer een cirkel zonder naadtoeslag.

Zijwanden berekenen en knippen: nu de stof voor de zijwanden. Daarvoor knip je 2 rechthoeken uit je katoen met naadtoeslag en 1 rechthoek uit je dekbed zonder naadtoeslag.

Doorsnede cirkel opmeten

Voor de maten moeten we even rekenen. Meet de doorsnede van je cirkel. Mijn cirkel was 26,5 cm. Dat is aan de kleine kant, even tussen twee haakjes. Niet al mijn pannen passen er lekker in.

Bereken nu de omtrek met 3,14 x de diameter van je cirkel. Ik kwam uit op 3,14 x 26,5 = 83,2 cm. Tel hier 15 cm bij op. Ik kwam uit op 98,2 cm. Nu heb je de lengte van de zijwanden berekend. De hoogte is standaard 50 cm. Dus mijn dekbedrechthoek werd 98,2 bij 50. De rechthoeken van stof knip je inclusief naadtoeslag. Die werden in mijn geval 104 bij 50. Als je fiberfill gebruikt, is het aan te raden om 2 rechthoeken te knippen voor de beste werking straks.

Bodem naaien: speld de stoffen met het dekbed ertussen op elkaar vast met de goede kant naar boven. Stik strak langs de vulling de stoffen op elkaar. Zigzag de rand.

Bodem hooimadam

Zijwanden naaien: om schuiven te voorkomen, stik je nu eerst de (dubbele) vulling vast op één van de rechthoeken stof. Ik deed dat op de verkeerde kant van binnenstof, zodat je er aan de buitenkant niks van ziet. Daarna leg je de rechthoeken stof met de goede kanten op elkaar. Stik alles vast, behalve de onderkant. Hier ging ik de mist in met als gevolg een hoop gepruts. Keer de hoes en zorg dat de vulling netjes tegen de randen en hoeken zit. Gebruik eventueel een potlood als het met je vingers niet lukt.

Doorstikken en vastmaken: stik de zijwand aan de bovenkant en de zijkanten op 3 cm door. Maak een cirkel van de zijwand en zorg dat de zijkanten 6 cm overlappen. Stik de onderste 15 cm vast; dus bij de onafgewerkte onderkant.

In elkaar zetten: keer de zijwand, zodat de goede kant binnen zit. Speld de bodem zo strak mogelijk aan de onderrand van de zijwand vast. Stik de bodem aan de zijwand vast. Gebruik een ritsvoetje bij het vaststikken voor het mooiste resultaat. Zigzag of lock de rand.

Lint of biaisband: je kunt lusjes aan je ecostoof maken, maar in de praktijk merk ik dat ik prima zonder kan. Ik wikkel het lint er gewoon omheen en knoop het strak vast.

Gebruik je biaisband? Vouw het dubbel en stik de hele lengte vast. Wil je lusjes? Knip dan 4 stukjes van 8 cm af en stik dit dubbelgevouwen vast op de stoof, ongeveer 10 cm vanaf de bovenrand. Sla het biaisband dubbel en haal het door de lusjes. Je hooimadam is helemaal klaar voor de eerste maaltijd!

Onze hond vindt de pannenstoof ook mooi
Maura vindt ‘m ook mooi. Vooral omdat hij zo lekker warm is. 😉

En, hoe bevalt hij?

Ik was natuurlijk ontzettend benieuwd hoe mijn eigen pannenstoof zou uitpakken. Ik maakte er al linzensoep en een Marokkaans stoofpotje mee. Die laatste in een tajine. Past ook prima in de hooimadam. Ook ontdekte ik een recept om zelf yoghurt te maken in de hooimadam. Nog niet uitgeprobeerd trouwens, maar ziet er tof uit!

Conclusie: werkt fantastisch, smaakt heerlijk en mijn spitsuur is een stukje rustiger. Ik ben fan!

Heb je vragen of kom je er niet uit met het patroon? Laat maar horen, ik reageer altijd. 👇

10 reacties op “Hooimadam”

    1. Hoi Martine, ik zie inderdaad dat ik een rekenfout heb gemaakt. En de berekening kon ook makkelijker, dus dat heb ik ook meteen aangepast. Klopt het nu wel?

      Ik hoop dat je niet je stof verknipt hebt… 😐

      1. Volgens mij zit er nog steeds een rekenfoutje in de beschrijving. Je praat over een dekbedrechthoek van 98,2 bij 50, maar de rechthoeken van stof maak je 104 (dus de naad erbij) bij 20. Die 20 moet volgens mij 50 zijn plus de naden. Klopt dat? Ik weet anders niet waar het getal 20 ineens vandaan komt.
        Groetjes,

        Hanneke

  1. Nou, de mijne is klaar!! Voor wie mijn ervaringen wil horen: ik heb bij nader inzien ook de bodem doorgestikt, want toen ik die aan de opstaande kant vast wou spelden ging hij toch schuiven. Verder wilde mijn machine écht die overlap niet naaien, dus dat heb ik met de hand gedaan. De volgende keer zou ik de overlap van de stof aan één kant wat groter nemen dan alleen de naadbreedte. Daardoor zou ik de overlap náást de gevulde dikte kunnen naaien. (denk ik). En zorg dat je bij het vaststikken van de bodem de zijwand als bovenkant hebt, dat stikt een stuk makkelijker dan wanneer je de bodem als bovenkant naast je machine hebt liggen! Voor de mooiigheid heb ik de opstaande rand van de bodem en zijwand binnenin nog met biaisband afgestikt. En ritsvoetje gebruiken is een prima tip!! Dank je wel voor het patroon!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.